PE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.0 Transitional//EN"> goedkope horloges voor mannen Genealogie van Keulen-Polman kvvbcgbt

Genealogie van Keulen-Polman goedkope horloges voor mannen

Babberich In de geschiedenis ligt de nadruk doorgaans op machtige mensen. In www.liemershistorie.nl vooral aandacht voor de geschiedenis van gewone mensen, hun zwoegen voor een menswaardig bestaan want de overgrote meerderheid van de bevolking heeft tot halverwege de 20e eeuw doorgaans op de rand van een bestaansminimum geleefd waarbij misoogsten, ziekten, oorlogen en (natuur)rampen kwellingen zijn die de mensen bij voortduring hard hebben getroffen. Indrukwekkend is hoe velen onder moeilijke omstandigheden toch het hoofd boven water hebben kunnen houden.

 

Babberich: Snel door de tijd

800      De verspreiding van het Christelijk geloof over de Liemers vindt plaats.

1150    Halverwege de 12e eeuw wordt in het Liemerse land een begin gemaakt met de aanleg van dijken. Het zijn lage "zomerdijken" om het zomerwater te keren. Ruim honderd jaar later komen in de "Lijermersch" de eerste winterdijken.

Dijkaanleg met eenvoudige hulpmiddelen is een onvoorstelbaar omvangrijke klus, die naast vakmanschap vooral ook veel logistiek inzicht vraagt.


1250
    Omstreeks deze tijd loopt al een belangrijke verkeersweg van Arnhem naar Keulen via een pontveer over de IJssel bij Westervoort, vervolgens via Groessen, Oud-Zevenaar, Babberich, Elten naar Emmerik en daarna verder langs de Rijn naar Keulen.

1290    Aan het eind van de dertiende eeuw is Doesburg verreweg het belangrijkste centrum in onze regio. De gehele Liemers tot aan Emmerik alsmede ook Doetinchem ressorteren onder het ambt Doesburg.

1328    De graven van Gelre en Kleef (Kleve) besluiten om een grote dijk aan te leggen van Babberich tot Giesbeek.

1339    Gelre, waartoe ook Babberich in deze tijd behoort, wordt door de keizer van Beieren tot hertogdom verheven. Het is een zeer groot en belangrijk hertogdom. Het omvat naast de huidige provincie Gelderland, grote delen van de huidige provincie Limburg (met ondermeer Venlo, Venray en Roermond) en delen van het huidige Noord-Rijnland-Westfalen met ondermeer het stadje Geldern, waarnaar het hertogdom Gelre en de latere provincie Gelderland zijn genoemd. Het hertogdom Kleve vormt een wig tussen de Noordelijke en de Zuidelijke delen van Gelre. De zelfstandigheid van Gelre eindigt in 1543.

    Het hertogdom Gelre omvat omstreeks 1350:
1. Het Kwartier van Nijmegen (huidige Betuwe)
2. Het Kwartier van de Veluwe (ook genoemd het Kwartier van Arnhem)
3. Het Kwartier van Zutphen (de huidige Achterhoek en Liemers)
4. Het Kwartier van Roermond (het huidige Limburg en delen van Noord-Rijnland-Westfalen) 

 

1340    Een Gelderse rentmeesterrekening vermeldt Betburg; dit is Babberig / Babberich. Uit deze rekening blijkt, dat tot de Lijmers gerekend worden: Weel, Betburg, Zevenaar, Angeroy (Loo), Westervoort, Beek en Zeddam,  Duiven en Groessen.

1342    In juli bezwijken rivierdijken waardoor een groot deel van de Liemers onder water blijft tot in de nazomer van 1343.

1355    Vanaf 1355 neemt de macht van Kleef in de Liemers sterk toe ten koste van Gelre.

Bezittingen van Gelre en Kleef (Kleve) in de Liemers omstreeks 1350
Voor 1350 bezit Kleef in de Liemers alleen Groessen, Leuven (tussen Oud-Zevenaar en Groessen), Oud-Zevenaar en Grondstein (nabij Elten).
In de periode na 1355 worden o.a. ook Zevenaar, Huissen (Huussen), Wehl (Weel), Duiven, 't Loo, Ooy, Babberich, Eltingen en Elten deel van Kleve.

 

1363  Kasteel Huize Babberich wordt reeds in 1363 vermeld. In de middeleeuwen is Huize Babberich een echt kasteel compleet met ophaalbrug.  In de Tachtigjarige Oorlog gebruikt Prins Maurits het kasteel in zijn strijd tegen de Spanjaarden. In de 18e eeuw wordt het kasteel afgebroken en vervangen door het huidige "Huize Babberich", ook wel genoemd kasteel Halsaf.
 

 


Huize Babberich (Halsaf) in 1740

1380    Mechtelt, hertogin van Gelre, verkoopt kasteel Huize Babberich aan ridder Ernst Mom. Diens familie blijft gedurende een periode van twee eeuwen eigenaar van het kasteel, waarna het achtereenvolgens in handen komt van: de geslachten Van Zeller (eind 16e eeuw), Foppinga (17e eeuw), Van der Hoevelinck (1689), Von Rohe tot Elmpt (1731), Van Diest (1759), Van Heerdt en De Neree (1785).

1400    De naam Babberich komt in de middeleeuwen voor als Bedburg, Batberg Batbergenen Babberg. Doordat "berg" door de bewoners wordt uitgesproken als "ber-rig" wordt in de loop der tijd Babberg uitgesproken als "Babberig".

1406    Ambt Liemers (o.a. Zevenaar, Babberich, Duiven, Loo, Groessen, Wehl), van oorsprong Gelders grondgebied, wordt door Reinoud IV van Gelre aan het graafschap Kleef (Kleve) verpand.


Gezicht op Kleef (Kleve) omstreeks 1570, gravure van Frans Hogenberg
Het ambt Liemers, dat in 1406 wordt verpand aan Kleve, zou tot het begin van de 19e eeuw Duits blijven.

1431      Het gilde van Babberich en Holthuizen bestaat al. Het ontstaan ervan gaat vermoedelijk nog wel een eeuw terug.

1447    Het kasboekje van het Gilde van Babberich en Holthuizen vermeldt een uitgave van 4 Keizers ten behoeve van de schoolmeester / koster.

1475    Omstreeks 1475 wordt Camphuysen in Oud-Zevenaar gebouwd door een lid van het geslacht Camphusen op een stuk land, behorende bij de hof te Babberich. 
In dit geval heeft de familie haar naam aan het goed gegeven, terwijl het omgekeerde meer voorkomt.

 


Kasteel / Huis Kamphuizen ook wel "Heerd" genaamd naar het geslacht Heerde, dat eeuwenlang huist op Kamphuizen. Aan het begin van de 19e eeuw komt Kamphuizen in het bezit van de familie De Neree. 

1491     Begin februari breekt de Rijndijk tussen Emmerik (Emmerich) en Rees door. Het gevolg is dat een groot gebied tot aan Doesburg onder water komt te staan.

1503      De zomer van 1503 verloopt zinderend heet en kurkdroog. Het is ook voor de inwoners van Babberich een ware beproeving.

1521   Zevenaar-stad krijgt een eigen rooms katholieke parochie. De Sint Martinuskerk in Oud-Zevenaar blijft parochiekerk voor Holthuizen, Grieth, Zweekhorst, Ooy, Babberich en Oud-Zevenaar. Pas meer dan drie eeuwen later, in 1852, komen Grieth en Zweekhorst bij de parochie Zevenaar-stad. Babberich wordt pas in 1971 een zelfstandige parochie.
 


           

1532     Oswald Graaf van den Bergh tekent protest aan omdat mensen uit Babberich hout hebben gehaald uit de Beekse heide .

1557     De vermaarde cartograaf Christiaan sGrooten, geograaf van de Spaanse koning Philips II, brengt het gewest Gelderland in kaart.

Een detail uit de kaart van Christiaan sGrooten betreffende de omgeving van Halsaff (kasteel Babberich)

In de omgeving van Babberich zien we o.a. Sevenaer (Zevenaar) en Grontsteyn.  



1567   
Het algemene oproer bekend geworden als de Beeldenstorm gaat volledig aan de Liemers voorbij.

1568    Begin van de Tachtigjarige Oorlog. De strijd tussen Spaanse en Staatse troepen brengt de bevolking in de Liemers regelmatig tot wanhoop.  

De staatkundige indeling van de Liemers en de omgevende gebieden in de 16e eeuw
Geel: Kleefs gebied   Groen: Gelders / Staats gebied   Licht Groen: Berghs gebied   Wit: zelfstandig gebied Babberig is in deze tijd Kleefs gebied. 

1570     De periode 1570 tot 1600 is in de Liemers (en Achterhoek) een uiterst onrustige tijd. De bevolking is wanhopig door rondtrekkende plunderende troepen: De ene keer Staatse en de andere keer Spaanse troepen en daar tussendoor rondtrekkende muitende bendes. Verwoeste huizen en kerken, onbebouwde akkers, plundering, doodslag, zware maandelijkse oorlogscontributies en roof van hele veestapels zijn aan de orde van de dag.

1572
    Begin juli worden 19 katholieke priesters uit Gorcum ontvoerd naar Den Briel. Als ze daar niet bereid zijn het katholieke geloof af te zweren worden ze een voor een opgehangen. De herinnering aan dit gebeuren, dat bekend staat als een van de dieptepunten in de opstand tegen Spanje, blijft tot ver in de 20e eeuw bij veel katholieken, ook in de Liemers, levend.

Martelaren van Gorcum worden in een schuur terechtgesteld (19e eeuws schilderij van Cesare Fracassini)

De ontvoering van de 19 priesters vindt plaats door watergeuzen onder leiding van hun in 1571 door Willem van Oranje benoemde opperbevelhebber Lumey. Wanneer de priesters niet bereid zijn om het katholieke geloof af te zweren, worden ze in een schuur een voor een opgehangen. Na hun dood worden de 19 martelaren van Gorcum voor veel katholieken ook in de Liemers lichtende bakens in een periode van onderdrukking en duisternis. De herinnering aan het gebeuren in 1572 blijft tot ver in de 20e eeuw levend. Veel katholieken sluiten tot ver in de 20e eeuw hun dagelijks gebed af met: "heilige martelaren van Gorcum bidt voor ons".


1573    Reeds eind oktober begint in de Liemers een lange zeer strenge winter waarin vrijwel alle wintervoorraden verloren gaan met grote tekorten en honger tot gevolg.

1581
    De periode 1581 tot 1603 verloopt voor de bevolking in het Gelders - Kleefs grensgebied rampzalig. De Tachtigjarige Oorlog, een meedogenloze strijd tussen Spaanse en Staatse troepen, maakt veel slachtoffers onder de bevolking. Zowel Staatse (Hollandse) als Spaanse soldatenbendes trekken regelmatig plunderend en brandstichtend rond. De terreur wordt mede veroorzaakt door de slechte betaling van vooral de Staatse soldaten.

Plundering van een dorp geschilderd geschilderd door Pieter Molijn (Frans Halsmuseum, Haarlem)
Vooral tijdens de eerste helft van de Tachtigjarige Oorlog gaat ook de bevolking van de Liemers regelmatig gebukt onder de wreedheden en plunderingen van Hollandse en Spaanse soldaten.

1584    Op donderdag 26 januari vindt in de avonduren een dijkdoorbraak plaats bij de Oliemolen van Leuven / Leuffen (buurtschap tussen Oud-Zevenaar en Groessen). Het betreft de oudst bekende melding van een dijkdoorbraak in de Liemers.

1585    De Oud-Zevenaarse kerk, in die tijd de parochiekerk voor de bewoners van Babberik (Babberich), is door oorlogshandelingen in een ruine veranderd.  Het zal tot 1866 duren alvorens de kerk weer de oorspronkelijke vorm van 1350 terug heeft en het herstel volledig is afgerond.

1608    Een ontstellend koude winter zorgt voor grote problemen. In januari en februari vriest het zo hard dat zelfs de oudste mensen zich niet kunnen herinneren dit ooit eerder te hebben meegemaakt.

1609   
Het Kleefse hertogelijke geslacht is uitgestorven. Het hertogdom Kleef komt door vererving in het bezit van de keurvorst van Brandenburg. De Kleefse gebieden in de Liemers (o.a. Zevenaar, Oud-Zevenaar, Babberich, Wehl, Duiven, Huissen) worden deel van Brandenburg.

Zes generaties hertogen van Kleve met op de achtergrond het historische Kleve
v.l.n.r: Adolph IV (1417 - 1448), Johann I (1448 - 1481), Johann II (1482 - 1521), Johann III (1521 - 1539), Wilhelm (1539 - 1592) en Johann Wilhelm (1592 - 1609)


1610
     Op vrijdag 22 januari wordt onze regio getroffen door een zware storm. Bij Rees breekt de dijk door. Veel land komt onder water te staan.

1638    De Liemers krijgt het als gevolg van de Paltse inkwartiering zwaar te verduren. Veel soldaten maken zich schuldig aan beroving en ook als gevolg van drankmisbruik wordt grote schade aangericht.

 


Babberich staat op een landkaart uit 1636 als Halsaf vermeld
Merk op: oost is links en  noord is onder  

1639     Op een landkaart vervaardigd door de landmeter Nicolaes van Geelkercken wordt "Herd" vermeld als "Edelhuys" (adellijk huis). Met "Herd" wordt Camphuysen in Oud-Zevenaar bedoeld naar het geslacht Van Heerde, dat vele eeuwen eigenaar van Camphuysen is. Andere adellijke huizen in onze omgeving, die Van Geelkercken in zijn landkaart vermeldt, zijn Halsaf in Babberich alsmede Poelwijk en Elst in Oud-Zevenaar. Met Elst wordt de Leemkuil bedoeld, bewoond door het geslacht Van Elst.

 


Camphuysen halverwege 20e eeuw  

1640    Omstreeks deze tijd is een aantal soldaten van het Staatse (Hollandse) leger enige tijd in Babberich gelegerd. De naam van de Babberichse buurtschap "Het Kwartier" herinnert tot in onze tijd nog aan hun verblijf.

1645    Kevelaer als bedevaartsoord oefent reeds in deze tijd een grote aantrekkingskracht uit op katholieken. Onder de bedevaartgangers, die op voorspraak van de H. Maria genezen behoort ook de manke Otto Goris uit Babberich. Hij geneest op wonderbaarlijke wijze en hoeft geen krukken meer te gebruiken. Op 1 juli 1645 legt hij over zijn genezing een verklaring af .

 

 

1648    Einde van de Tachtigjarige Oorlog: Vrede van Munster. De oorlog is voorbij maar voor velen, ook in Babberich, blijft de armoede.

1682    Weer ernstige wateroverlast. In januari breekt de dijk bij Babberich door.

1684    De winter van 1683 - 1684 verloopt ontstellend koud. Zelfs  ouderen kunnen zich niet herinneren zo'n extreem koude winter ooit eerder meegemaakt te hebben. De koude valt ver voor kerstmis 1683 in en duurt tot medio februari 1684. De rivieren vriezen volledig dicht en ijsdikten tot twee Rijnlandse voeten (63 cm) worden gemeten. De winter zorgt voor veel overlast. 

1695     De eerste maanden van 1695 wordt de bevolking in extreme mate gekweld door de gevolgen van hoog water en geweldige ijsgang.

1709    Zeer strenge winter vanaf Driekoningen (6 januari); veel vee doodgevroren.

1714    Veepest veroorzaakt in de Liemers de dood van veel runderen en grote armoede onder de bevolking.

 

1731    Baron von Rohe tot Elmpt komt in het bezit van huis Babberig of Halsaf in Babberich. In 1759 wordt Von Dies de nieuwe eigenaar.

 

 

1736    D oor het aanbrengen van een dikke laag grof zand hetgeen een gezamenlijke inspanning is van het Arnhemse stadsbestuur en de Kleefse overheid wordt de route van Arnhem door Westervoort, Duiven en Zevenaar naar Elten sterk verbeterd. Deze weg, die algemeen bekend staat als Zandstraat of Hoogestraat wordt enkele jaren later in 1741 na het instellen van een vaste postwagenverbinding ook wel (Kleefsche) Postweg genoemd. De minder rechtstreekse weg naar Elten over de dijken (Westervoortse IJsseldijk en Rijndijken ondermeer bij Groessen en Oud-Zevenaar via Babberich naar Elten), die sedert de Middeleeuwen is gebruikt, raakt omstreeks deze tijd in onbruik .

 

1737    De Mariaklok in de kerktoren van Oud-Zevenaar, die enkele jaren eerder is gebarsten, wordt vervangen. De nieuwe klok wordt gegoten door de befaamde Franse klokkengieter Jean Petit, die omstreeks deze tijd een werkplaats in Laag-Elten heeft. De klok is een geschenk van het Sint Anna-Gilde uit Babberich en Holthuysen aan de parochie Oud-Zevenaar, waartoe Babberich in deze tijd ook behoort . Ruim tweehonderd jaar later, tijdens de Tweede Wereldoorlog in december 1942, wordt deze unieke en waardevolle Gildeklok door de Duitse bezetter geroofd en vervolgens omgesmolten om als grondstof te dienen voor de Duitse wapenindustrie .

 
De R.K kerk in Oud-Zevenaar, ook de parochiekerk van de katholieken in Babberich 

 

1739    Onophoudelijke regen, hagel en sneeuw maken dat de Liemers in april een grote watervlakte is. Het winterkoren gaat verloren en voor mens en dier is er een groot tekort aan voedsel.

1741    Een in economisch opzicht voor de Liemers belangrijke verandering betreft de wijziging van de postroute Arnhem - Keulen. De postwagens rijden niet meer via Doesburg, Doetinchem, Anholt en Wezel maar worden vanaf 1741 geleid via Westervoort, Zevenaar, Babberich, Elten, Spijckse veer en Kleef, waar de wagen aansluit op de verbinding met  Keulen (via Kalkar, Xanten en Neuss).

 

De postwagen zoals deze vanaf 1741 moet hebben gereden van Arnhem via Westervoort, Duiven, Babberich, Zevenaar en Elten naar Kleve. Door de komst van de postwagens moet de weg door de Westervoortse polder worden verlegd en verbeterd  voor de somma van 30.000 daalders. In Zevenaar stijgen de inkomsten als gevolg van de nieuwe postweg door de inning van tolgelden met tientallen daalder per jaar. Deze tolgelden moeten worden betaald ter hoogte van de Blekse Poort (Arnhemse Poort) in Zevenaar.

 


1744    Op zondag 15 maart is er een dijkdoorbraak in Babberich. Vrijwel de hele Liemers komt daardoor onder water te staan. Bij deze dijkdoorbraak wordt de reeds bestaande Zwanewaai (genoemd naar herberg De Zwaan) in Babberich aanzienlijk vergroot.

 

1745    De Pruisische regering besluit om in de monding van de Oude Rijn tussen Spijk en Tolkamer een overlaat aan te leggen. Op deze manier kan bij hoge waterstand van de Rijn het water wegstromen in de grotendeels drooggevallen bedding van de Oude Rijn om vervolgens bij Candia weer in de Neder-Rijn te stromen. Door deze maatregelen wordt de druk op de bandijk bij Babberich en Oud-Zevenaar groter met dijkdoorbraken als gevolg.

 

1745    Jan de Beyer (1703 - 1780) tekent huis Babberig in Babberich dat in deze tijd eigendom is van baron von Rohe tot Elmpt.

 





Huis Babberig of Hals af getekend in 1745 door de reizende tekenaar Jan de Beyer

Het verhaal gaat dat:  "De dienstmeid 's avonds alleen in het kasteel aanwezig was toen een groep van zeven rovers haar vroeg om binnengelaten te worden. De meid legt uit dat ze niet allemaal tegelijk naar binnen kunnen komen, maar een voor een mogen ze door een opening aan de zijkant van het kasteel naar binnen. Zodra de rovers, hun hoofd door de kleine opening naar binnen steken hakt de dienstmeid het hoofd er met een zwaard af, een voor een, op een na. Zo weet ze de roof in het kasteel te voorkomen. Later wordt de dienstmeid uitgenodigd door een knappe jongeman voor een ritje met zijn koets over de heide van Babberich. Toen zijn pruik afwaaide herkende zij hem als laatste rover en gooide hem van de koets af. Hij viel voor de wielen van de koets, en was op slag dood".
 

 

1747    Een nieuwe golf van veepest veroorzaakt bittere armoede.
 

1753    Op 19 december vindt dijkdoorbraak plaats bij de buurtschap Leuven / Leuffen (buurtschap tussen Oud-Zevenaar en Groessen). Een zeer omvangrijk gebied tot Steenderen komt onder water.
 

Doorbreken van de Rhijndijk in 1753
Meer dan drie maanden lang, tot eind maart 1754, blijft het water door de Leuvense doorbraak naar binnen stromen.
Tot  in oktober 1754 werkt men dagelijks met honderd karren aan het herstel van de dijk.

 

1756    Op woensdag 24 maart vaardigt Frederik de Grote (1712 - 1786), koning van Pruisen, waartoe ook Babberich behoort,  het befaamde "Kartoffelbefehl" uit waarmee hij de in deze tijd nog weinig populaire aardappel als volksvoedsel tracht in te voeren. Zaadgoed wordt gratis verdeeld en veldwachters zien er op toe dat met het verbouwen van aardappelen wordt begonnen want de aardappel heeft (voor een deel terecht) de naam giftig te zijn waardoor veel boeren aanvankelijk tegenstribbelen. Tot in de huidige tijd liggen op het graf van Frederik de Grote enige aardappelen.     


 Graf Frederik de Grote bij slot Sanssouci met aardappelen
door Frederik de Grote werd de aardappel volksvoedsel 

1756    Op zaterdag 11 december 1756 begint het streng te vriezen en de intense koude duurt onafgebroken tot maandag 7 februari 1757. De langdurige en intense koude moet ook voor de inwoners van  Babberich een ware kwelling zijn geweest.

1757    Op zondag 30 januari ziet men op het Gelders eiland de eerste tekenen van ijsgang. Het opgestuwde water stijgt daardoor zo hoog, dat het nog dezelfde dag twee voet over de dijk loopt en de dijk ter hoogte van de Pannerdenschen Waerd breekt. Ruim een week later op 9 februari breekt de Herwense dijk op vijf plaatsen tegelijk door als gevolg van het opnieuw kruiende ijs. Ook bij Pannerden volgen nieuwe doorbraken. Ook de dijk bij Leuven, tussen Oud-Zevenaar en Groessen, breekt in deze rampzalige maand.

Door vele dijkdoorbraken als gevolg van waterstuwing door het kruiende ijs staat in februari 1757 de Liemers grotendeels onder water. Velen vertoeven dagenlang op zolders of daken van hun huis. Ook gaan veel huizen door de watermassa verloren.

 

 

1758    De zomer is uitzonderlijk nat, waardoor vrijwel alle landerijen onder water komen te staan en een groot tekort aan hooi ontstaat.

 

1759   "Geheimrat" von Diest koopt Huis Babberich (Halsaf). Wanneer Von Diest in 1777 overlijdt, volgt in verband met de vele schulden een gerechtelijke beslaglegging. In 1784 wordt Huis Babberich tijdens een publiekelijke verkoop gekocht door Palick Juliaan van Heerde van Camphuysen, stroman voor Johan Philip de Neree. Laatstgenoemde wordt in 1785 eigenaar van het goed. Tot in onze huidige tijd blijft het in het bezit van de familie De Neree tot Babberich. 


        

 

1764    In februari vinden dijkdoorbraken plaats bij Rees en Herwen waardoor ondermeer Westervoort, Duiven, Angerlo, Ooy, Babberich en Lathum getroffen worden door enorme wateroverlast.


1770
    Op donderdag 1 februari wordt de Zevenaarse pastoor J. Th. Theben slachtoffer van het water. Terugkomend te paard vanuit Emmerich helpt hij op de Eltense hei twee Didamse boeren, die de weg zoeken. Daarna neemt pastoor Theben de kortste weg naar huis, waarbij hij in de duisternis in de Zwarte Waai bij kasteel Halsaf in Babberich op jammerlijke wijze verdrinkt.

 

Kasteel Halsaf vanaf de dijk van Babberich naar Elten, niet ver van de plaats waar pastoor Theben verdrinkt

1770    Geheel onverwacht breekt in de nacht van 1 op 2 december om 1.00 uur de dijk bij de Oliemolen onder Oud-Zevenaar door. Wanneer het licht wordt is alles een zee van water. Veel huizen zijn ingestort of zelfs verdwenen. Uit Zevenaar wordt gemeld dat het gekerm op de daken onbeschrijflijk is. Reeds op 3 december wordt in Zevenaar een collecte voor de slachtoffers gehouden, die ruim 21 rijksdaalders opbrengt. Hiervoor wordt jenever, tabak, olie en brood gekocht.  

Voor het Gelders eiland en de Liemers is  1770 een echt rampjaar.
Het menselijke verdriet en de economische schade zijn onvoorstelbaar.

 

 


1771    In het voorjaar regent het gedurende vijf weken onophoudelijk, waardoor ook Babberich met een ernstige wateroverlast te maken heeft.

1783    In januari overstroomt een deel van Babberich doordat de dam in het Kwartier wordt doorgestoken vermoedelijk door mensen die in de omgeving wonen en overlast hebben van het water van de Beekse heide.

1783    Een zoveelste dysenterie-epidemie maakt ook in de Liemers weer veel slachtoffers. Het jaar 1783 gaat de geschiedenis in als een rampjaar voor Zevenaar en omgeving. Alleen al in augustus en september overlijden in Zevenaar ongeveer vijftig mensen aan deze vreselijke aandoening. In totaal bedraagt het aantal dodelijke slachtoffers in Zevenaar ongeveer 85. In Zevenaar geschiedt de behandeling van de ziekte door drie plaatselijke chirurgijns; een med. dr. ontbreekt. Een van de drie chirurgijns, Warnerus Schmidts, grijpt de ellende zo aan dat hij krankzinnig wordt. Zijn opvolger Hendrik Kreeft raakt binnen enige weken zo aan de drank, dat hij niet meer in staat is zijn werk te verrichten. Ook in de omgeving van Zevenaar zijn in het najaar van 1783 veel slachtoffers van dysenterie te betreuren; zo zijn er in de parochie Duiven 23, in Westervoort 20,  in  Pannerden 15 en in Groessen 5 dodelijke slachtoffers.

1784    In maart veroorzaakt wateroverlast opnieuw veel leed en ellende in de Liemers: Vernielingen in huizen, verloren gegane voorraden in kelders, omgekomen vee en mensen in bittere koude en nood.

1785    Zevenaar en omgeving worden getroffen door een hevige pokkenepidemie. Andere jaren met pokkenslachtoffers in de Liemers zijn o.a. 1724, 1730, 1773, 1791, 1799, 1801, 1807 en 1831.

1785    Op de oude fundamenten van het uit de 14e eeuw stammende Huis Babberich laten Johannes Philippus de Neree en zijn vrouw Anna Mechtildus Heix een wit kasteel bouwen. Nadat een dienstmaagd met een list zeven rovers onthoofdt, wordt  het kasteel in de volksmond "Kasteel  Halsaf" genoemd.

 

Afbeeldingen  Huis Babberich / "Kasteel Halsaf"

Kasteel Halsaf beschikt sedert 1850 over een huiskapel. In dat jaar wordt een ontredderde vluchteling op de dijk bij het kasteel hulp geboden. De vluchteling blijkt een kardinaal te zijn en op diens voorspraak krijgt Halsaf van de paus een eigen kapel.
In 1918 krijgt Huis Babberich een eigen begraafplaats. 

1788    Om verspreiding van ziekten te voorkomen bepaalt de Kleefse overheid op 11 april, dat voortaan twee begrafenisgebruiken achterwege dienen te blijven te weten:
                    - het afleggen van het lijk door een groot aantal vrouwen uit de verre omtrek
                  &nbs kvvbcgbt. longines klockor för kvinnorp; - het meerijden van vele vrouwelijke familieleden op de lijkwagen.

1789    De winter van 1788-1789 verloopt ook in Babberich extreem koud. Met de winter van 1708-1709 is deze winter de aller-koudste winter van de 18 eeuw. Mens en dier gaan gebukt onder de extreme koude en de gevolgen daarvan. .

1794   Engelse en Oostenrijkse soldaten bezetten de Liemers. Een jaar later, in 1795, worden ze er door de Fransen alweer uitgezet maar korte tijd later bij de vorming van de Bataafse Republiek komen de Kleefsche enclaves, waartoe ook Babberich behoort,  weer bij Pruisen. Uiteindelijk komen deze enclaves op 1 juni 1816 definitief bij Nederland.

1796   In de "boerschap" Babberich branden boerderij De Kolkhof en de naast gelegen schuur af. De boerderij, eigendom van de familie de Neree, wordt gepacht door Marselius Ticheler. Vrijwel niets kan worden gered. 

1799    Na een zeer koude winter wordt de Liemers opnieuw getroffen door een grote overstroming. Een belangrijk deel van Leuffen (Leuven) wordt weggespoeld. De huidige Leuffense dijk, vanaf de Oliemolen onder Ooy -  Zevenaar tot voorbij Groessen, wordt aangelegd na deze overstroming. De Jesuitenwaay bij Groessen wordt nog altijd gekenmerkt door de gevolgen van de dijkdoorbraak in 1799.

1800    Het begin van de 19e eeuw verloopt voor het gebied rondom Zevenaar, Huissen, Duiven en Wehl, de zogenaamde Kleefse enclaves in de Liemers,  zeer bewogen. Tot 1806 behoren de enclaves bij Kleef (Kleve), hetgeen in die tijd Pruisisch betekent. In de daarop volgende tien jaar behoort het gebied achtereenvolgens tot het Groothertogdom Bergh, het Koninkrijk Holland, het Franse Keizerrijk, enkele weken weer onder Nederlands bewind, dan weer Pruisisch bewind om tenslotte in 1816 aan Nederland toe te vallen. Machthebbers beschouwen de Liemers vaak als een wingewest en vooral tijdens de indeling bij het Groothertogdom Berg wordt de bevolking uitgezogen.

1802    In de zomer van 1802 wordt het in de regio bekend dat de Kleefse enclaves (met o.a. Zevenaar, Babberich, Duiven, Groessen, Loo, Huissen, Malburgen en Wehl) op termijn over zullen gaan naar Nederland. Velen  overvalt dit bericht en vrijwel alle hoofdgeerfden van de streek richten zich in een verzoekschrift tot de koning van Pruissen om in het belang van de ingezetenen de enclaves te behouden. Voorstanders van de overgang naar Nederland zijn er echter ook. Zij worden aangevoerd door de Zevenaarse Carel Herman van Nispen. 

1803   Op Camphuysen overlijdt Louis Michel van Heerde als laatste mannelijke telg uit het geslacht "Van Heerde tot Camphuysen". Zijn zuster Maria Anna verkoopt het huis in 1815 aan Frans Josef Anton de Neree van Babberich, in wiens familie het sindsdien blijft.
De familie De Neree verpacht het huis als boerderij tot 1925, van 1815 tot 1895 aan de familie Van Egeren daarna aan de families Geurts, Ter Heerdt en Zock. In de periode 1948 - 1962 wordt het huis verhuurd aan huisarts W. van Meeuwen. 


        Kamphuizen in Babberich / Oud-Zevenaar omstreeks 1965

 

1806   Tien jaar nadat boerderij De Kolkhof in 1796 afbrandt, wordt deze Babberichse boerderij in de nacht van 20 op 21 mei 1806 opnieuw door brand getroffen. Een kudde schapen eigendom van pachter Ticheler en schaapherder Seegers komt in de vlammenzee om. 

1807    In de nacht van woensdag 18 op donderdag 19 februari veroorzaakt een hevige noordooster storm veel schade.

1808   Op 21 april 1808 komen de Kleefsche enclaves, waartoe ook Babberich behoort, bij het Koninkrijk Holland onder Napoleon. 

1809    Opnieuw grote overstroming in de gehele Liemers als gevolg van dijkdoorbraken te Oud-Zevenaar en de buurtschap Leuven; zeven mensen verdrinken. Bij de St. Martinuskerk is de hoogste stand van het water meer dan 15 meter boven Nieuw Amsterdams Peil.

"Onmiddelbaar in den Ooischen doorbraak, zo berichte de Zevenaarse richter, stonden drie huizen bewoond wordende door de familien van P. Holtendorp, J. van Uum en Grades Kruis. De familie van P. Holtendorp was in het huis van J. van Uum gevlugt en beide huisgezinnen hadden tegen negen uur 's-morgens geene andere retirade meer als het dak van het reeds vallende huis. Naar dat de ongelukkige familien bestaande uit vijf leeden een half uur op het dak gezeeten hadden, begon het dak met de stroom weg te drijven, en separeerde zig in verscheidene stukken. P. Holtendorp met zijne vrouw op een stuk van het dak drijvende had zoo veel praesence desprit eenig voorbij schemmend dun wilgenhout op te vatten, en daar mede de sparren en het stroo van het stuk dak waarop hij met zijne vrouw zat aan malkander te hegten. J. van Uum bij eenen willigenboom voorbijdrijvende verliet zijn stuk dat en retireerde zig op deezen boom die hem egter geen veiligheid gaf maar naar zijn verderven wierd, daar eenige tijd daarop, toen reeds twee aakens tot redding naaderden, eene ijsschots den zelven omwierp en op deeze wijze aan J. van Uum het leven verliezen deed. Alle overige leeden der Holtendorpsche en van Umsche familien werden door de aakens, maar eenige uuren naar dat den dijk gebroken was, gelukkig gered."    

IJsgang tussen Arnhem en Westervoort in de louwmaand (januari) 1809
Rechts is de stad Arnhem met de Walburgiskerk te zien; links een boerderij aan de Westervoortse kant van de IJssel.
In het stormachtige najaar van 1808 heeft de Liemers al vroeg te kampen met hoog water en in december volgt een periode van vorst en sneeuw. Op 3 januari 1809 raast een hevige sneeuwstorm over de Liemers, waarna de winter in alle hevigheid toeslaat. Rond de Pley bij Westervoort ontstaat een ijsmassa, die zowel de IJssel als de Rijn afsluit, waardoor stroomopwaarts de Liemerse bandijk van Oud-Zevenaar tot Westervoort onder zware druk komt.  Op vrijdag 13 januari om 7.30 uur in de ochtend begeeft de dijk het bij Ooy in de buurt van Toetenburg. Enige uren later breekt de dijk bij de Loowaard door. In korte tijd staat de gehele Liemers onder water. Zelfs in het relatief hoog gelegen centrum van Zevenaar-stad staat het water meer dan 1 meter hoog.   

1809    In de loop van het jaar wordt een overlaat in de Liemerse banddijk gemaakt bij Babberich. Bij hoog water kan daarmee, om de dijken te ontlasten, een brede strook weiland in het Zevenaarse en Didamse broek tijdelijk onder water worden gezet. Dit overtollige water wordt via een overlaat bij Bingerden in de IJssel geleid. Op deze manier hoopt men in de toekomst bij hoog water een dijkdoorbraak te voorkomen.

1810    Bij dijkwerkzaamheden wordt op zaterdag 13 oktober de zestienjarige Willem van Hees uit Babberich onder vallende aarde bedolven en overlijdt ter plekke.

1810   Koning Lodewijk-Napoleon komt in conflict met zijn broer waardoor hij in juli 1810 moet aftreden. Het Koninkrijk Holland, waartoe ook de Liemers behoort, gaat daardoor deel uitmaken van het Franse Keizerrijk. Zevenaar valt dan onder de Mairie Zevenaar, dat de stad en het kerspel Oud-Zevenaar (waaronder Babberich) omvat. In deze Franse tijd gaat het in de Liemers economisch wat minder slecht. Nadat de Fransen eind 1813 door de Pruisen verslagen zijn, wordt het ambt Liemers weer Pruisisch; Zevenaar (waartoe ook Babberich behoort) wordt een Burgermeisterey, die onder de Kreis Rees ressorteert maar op 1 juni 1816 wordt ambt Liemers onderdeel van het Koninkrijk der Nederlanden.          

1810    Na de watersnood van 1809 wordt serieus overwogen een kanaal door de Liemers van Pannerden naar Doesburg te graven en de Nederrijn definitief te sluiten. Men gaat ervan uit, dat dit de oplossing is voor alle (overstromings)problemen: Een afleiding van het Rijnwater via de Liemers en de IJssel naar de Zuiderzee

1812    In 1812 vindt de loting plaats voor militaire diensplicht voor jongemannen, die in 1790 en 1791 geboren zijn. Velen van hen, die in militaire dienst moeten, komen terecht in de barre veldtocht diep in Rusland. Hierbij sneuvelen alleen al uit de gemeente Zevenaar (Zevenaar, Oud-Zevenaar, Ooy en Babberich) 21 mannen.

1813    Met hulp van de Kozakken komen de voormalige Kleefse gebieden in Gelderland, waartoe Babberich behoort, weer onder het gezag van Pruisen. Deze situatie blijft tot 1 juni 1816, wanneer ze definitief bij Nederland komen. 

1815    Het Weense Congres besluit dat het gebied tussen Emmerik en de (huidige) grens Duits wordt in ruil voor de Duitse enclaves Wehl, Liemers (Zevenaar, Babberich, Duiven, Groessen, Loo) en Huissen, die tot Nederland gaan behoren. 

In de Algemene Acte van het Wener Congres van 9 juni 1815 worden de grenzen bepaald tussen het Verenigd Koninkrijk (Noord- en Zuid-Nederland), Frankrijk en Pruisen.
De voormalige Kleefse enclaves Huissen, Zevenaar, Babberich en Duiven, Malburg en de heerlijkheid Weel (Wehl) worden aan het Verenigd Koninkrijk (Nederland) afgestaan.

 

 


1815    Frans J.A. de Neree (1773 - 1846) koopt havezate Camphuysen. 

   

1816    Na de val van Napoleon komt Zevenaar (en Babberik) eerst onder Nederlands en daarna opnieuw onder Pruisisch bewind, totdat het op 1 juni 1816 definitief overgaat naar het Koninkrijk der Nederlanden. Spijk en Lobith volgen Zevenaar iets later, want deze is men bij de onderhandelingen even vergeten. De overgang naar Nederland brengt geen voorspoed. De 19e eeuw wordt een periode van grote misoogsten, ziekten, honger, ellende en armoede. Handel en nijverheid zijn er nog nauwelijks en de meeste bewoners hebben een karig bestaan in de landbouw of leven van de bedeling.  

1816    De bandijk tussen Oud-Zevenaar en Babberich wordt door de regering van het nieuwe Koninkrijk der Nederlanden waartoe de Liemers inmiddels behoort over een grote afstand geslecht en vervangen door een overlaatkade. Wanneer bij hoog water de overlaat werkt, worden talrijke bewoners van de Liemers door grote wateroverlast ernstig gedupeerd. Velen voelen zich als grensbewoners opgeofferd. Zo schrijft een woedend gemeentebestuur van Zevenaar in 1850 na opnieuw grote waterschade: " De waterschade is te weeg gebragt, niet door eene ramp, waartegen geene menschelijke magt iets vermag, maar door de daden van het Staatsgezag"
Twee jaar later in 1852 geeft de regering eindelijk toe en wordt de Liemerse overlaat gesloten. Vermoedelijk wordt dit niet gedaan omdat de regering in Den Haag zich het lot van de bevolking aantrekt maar veeleer om economische redenen, in verband met de aanleg van de spoorlijn Arnhem - Emmerich.     

1816    Uitgezonderd enkele dagen in augustus regent het in 1816 van half mei tot in november vrijwel onafgebroken. De Liemers verandert in een moeras. Ook in Babberich gaan de oogsten compleet verloren. Armoede is het gevolg en velen voeden zich met voedsel dat onder normale omstandigheden aan varkens gegeven wordt. Ook elders in Europa en de wereld is 1816 een rampjaar. Naar schatting 200.000 mensen verhongeren in Europa. In veel landen breken voedselrellen uit. In latere jaren wordt duidelijk dat de extreme weersomstandigheden het gevolg zijn van de vulkaanuitbarsting van de Tambora op het eiland Sulawesi in de Indonesische Archipel. 

1817   Nadat het gehele jaar 1816 het extreem slechte weer ook in Babberich voor enorme problemen zoals honger en armoede heeft gezorgd, verschijnt medio maart 1817 de zon, die zich daarvoor in dertien maanden vrijwel niet heeft laten zien. Het gewone klimaat keert eindelijk weer terug. 
Pas in de loop der 20e eeuw hebben wetenschappers vastgesteld dat de tijdelijke klimaatverandering, die de wereld in 1816 kwelt, het gevolg is van de enorme vulkaanuitbarsting van de Tambora op het eiland Sulawesi in de Indonesische Archipel. Aan het begin van de 19e eeuw duurt het maanden tot jaren voordat nieuws van de andere kant van de wereld onze omgeving bereikt maar ook als men het toen eerder geweten had zou niemand een verband gelegd hebben tussen de vulkaanuitbarsting en de tijdelijke klimaatverandering.
 

1820    In het vroege voorjaar worden door de ongewoon hoge temperatuur massa's smeltwater over de rivier aangevoerd, waarbij ten gevolge van de instorting van de Babberichse overlaat (zie ook 1809) de Liemers weer geheel en al overstroomt. De hulpvaardige burgemeester van Elten, Andreas Jansen vaart enkele dagen met zijn aak in Babberich rond om mensen en vee te redden.   

1820    De tabaksteelt krijgt na de overdracht van de Kleefse enclaves aan het Koninkrijk der Nederlanden een gevoelige klap door de hoge invoerrechten, die voor de export van tabak naar Pruisen geheven worden.

De Liemers en omgeving uit een aardrijkskundig schoolboek door J. van Wijk Roelands Zoon uitgegeven door H.C.A. Thieme te Zutphen in 1827. Babberich wordt niet expliciet genoemd, Beek, Dijk, Oud Zevenaar, Lool en Holthuizen daarentegen wel.

 

1824    In Zevenaar wordt op 16 augustus geboren Benedictus Rosenboom, die in de tweede helft van de 19e eeuw in de Liemers bekend staat als de rondtrekkende jood Bender (Bendel).


Bendel (1824 - 1912)

Bendel woont vele jaren of in Babberich of in de Zevenaarse Wittenburgstraat.
Op de Liemerse wegen is hij een bekend figuur, die handelt in van alles en nog wat maar vooral in oude metalen, lompen en horloges.
In 1902 wordt hij in het gesticht in Warnsveld opgenomen waar hij op 11 mei 1912 overlijdt.


1824    Omstreeks deze tijd rijdt driemaal per week een diligence over de rijksweg van Arnhem via Zevenaar, Babberich, Emmerik, Wesel naar Duesseldorf en vice versa. De diligence is in deze tijd het snelste en veiligste vervoermiddel. De ritprijs bedraagt ongeveer 75 zilver grosschen per mijl. Langs de route zijn diverse wisselplaatsen, waar verse paarden kunnen worden ingezet en reizigers zich kunnen verpozen.
          De diligence zoals deze door Babberich kan hebben gereden



1826    Op 7 november 1826 koopt de in Oud Zevenaar geboren en in Amsterdam wonende pianofabrikant Johannes van Raay (1775 - 1845) een huis in Babberich van Jan Arends. Het pand, dat hij de naam Huize Valdijk geeft, wordt door timmerman Hendrik ter Heerd aan de wensen van de nieuwe eigenaar aangepast.  Naast Huize Valdijk bezit Van Raay nog andere panden in Babberich waaronder Huize Liemerslust. 

 
In de jaren dertig van de 19e eeuw wordt Huize Valdijk uitgebreid met een forse toren, die in latere jaren weer wordt gesloopt waardoor in onze tegenwoordige tijd het pand geen toren heeft.

1830       Rivierwater dat over de Liemerse wateroverlaat stroomt richt weer eens veel waterschade aan. Het geduld van de inwoners van de Liemers, toch al vaak op de proef gesteld, wat betreft het onzorgvuldige waterbeheer van de overheid, raakt duidelijk op. In 1844 noemt het gemeentebestuur van Zevenaar de overlaatkade: "een daad van geweld, waardoor deze gemeente van hare waterkeeringen, zonder eenige schadevergoeding is beroofd".      


1836
    Op 81-jarige leeftijd overlijdt vroedvrouw Catharina Wolters, vrouw van Jan Harmsen. Ze heeft meer dan een halve eeuw vanaf 1784 tot haar overlijden in 1836 als vroedvrouw gewerkt in Oud-Zevenaar en Babberich. In 1815 deed ze op 60-jarige leeftijd examen in Munster.

1837    Dijkdoorbraak bij Leuven / Leuffen (buurtschap in nabijheid van Oud-Zevenaar), waardoor de Liemers voor de zoveelste keer overstroomt.

1837
    De parochie Oud-Zevenaar (in die tijd omvattende Oud-Zevenaar, Babberich, Grieth, Kwartier, Ooy, Zweekhorst en  Holthuizen) telt 349 huizen en ongeveer 2.200 inwoners, waarvan ongeveer 2.050 Rooms Katholiek en 130 Hervormd. Het overgrote deel van de bevolking is werkzaam in de landbouw.

1837    De vroegste vermelding in de Liemers van een influenza-epidemie. In Oud-Zevenaar overlijden zeven mensen aan influenza.


1837    Van Gend & Loos neemt de exploitatie over van de postwagendienst Arnhem - Zevenaar - Babberich - Emmerich. De postwagen vertrekt 's ochtends om zeven uur uit Arnhem en  is om elf uur in Emmerich. Bij logement Het Hof van Berlijn in Zevenaar wordt van paarden gewisseld. 
Wanneer in Emmerich verder wordt gereisd, kan dat over Rees en Wesel naar Duisburg, waar men 's nachts om 24.00 uur arriveert, vervolgens naar Keulen (aankomst 's ochtends 7 uur), Bonn, Andernach, Koblenz (aankomst 's middags 16.30 uur), Mainz (aankomst 's nachts 2.30 uur) naar Frankfurt am Main (aankomst 's ochtends 6.30 uur).
Het is ook mogelijk om in Emmerich over te stappen op de snelwagen naar Berlijn, de reisduur naar Berlijn bedraagt drie dagen en 17 uur. 

 
  Hof van Berlijn in Zevenaar waar vele decennia van paarden is gewisseld. 

1842    De kronkelende dijk, vlak langs kasteel Halsaf, wordt tot aan de landsgrens recht getrokken.

1845    Overvloedige regenval heeft tot gevolg dat meer dan 75% van de oogst verloren gaat. De aardappelteelt verrot vrijwel volledig.

1846    Door de aardappelziekte gaat opnieuw een groot deel van de aardappeloogst verloren. Omdat bovendien ook de roggeoogst en tarweoogst door een muizenplaag mislukken is er een groot voedseltekort.


1846    Op zondag 1 november 1846 overlijdt op 72-jarige leeftijd Frans J.A. de Neree (1773 - 1846), heer van Babberich, Kamphuizen en Hees, lid van de Staten van Gelderland, dijkgraaf van het polderdistrict de Lijmers en echtgenoot van Catharina Tellegen. Sedert 1815 was hij eigenaar van havezate Camphuysen. 

 
 

1847    De overheid roept 2 mei uit tot algemene biddag. Na twee eerdere jaren met een mislukte aardappeloogst is er opnieuw door de aardappelziekte alsmede de hoge graanprijzen een ernstig voedseltekort.

1849
   Een zeer besmettelijke cholera-epidemie maakt in Nederland in 1848 / 1849 ruim 22.000 dodelijke slachtoffers . De gemeente Zevenaar, waaronder Babberich blijft gelukkig gevrijwaard. Mogelijk hebben maatregelen op het gebied van hygiene, die het gemeentebestuur genomen heeft, hieraan bijgedragen.

1850    De gemiddelde levensverwachting in de Liemers bedraagt 34 jaar; dit is in het bijzonder het gevolg van de grote kindersterfte.

1850     Ook in de tweede helft van de negentiende eeuw gaat de industriele revolutie vrijwel volledig voorbij aan de Liemers. 

1850    In Oud-Zevenaar / Babberich wordt molen "De Hoop" gebouwd. Bouwer is Hendrik B. Meyer uit Vorden, die al in 1852 na het overlijden van zijn echtgenote de molen verkoopt aan de familie Pijnappel uit Olst. Tot in de huidige tijd, dus al meer dan 160 jaar,  is deze molen in het bezit van de  familie Pijnappel.

 


Molen "De Hoop"

1851    Bijna 9% van de Zevenaarse bevolking is afhankelijk van de bedeling. In grote Europese steden is dit percentage halverwege de 19e eeuw dramatisch hoger: in Amsterdam 30%, in Londen 35% en in Parijs 35%. Het  Zevenaarse gemeentebestuur maakt zich grote zorgen. Zij zoekt de oorzaak in de lustgevoelens van de huwbare armen:

"een algemene oorzaak voor de vermeerdering van de armoede wordt gevonden in de vroege en vermenigvuldige huwelijken van de armen en minst gegoede, waardoor hun aantal buitengewoon vermeerdert"    

   

 

Ook in de Liemers vinden we in voorgaande eeuwen diverse armenhuizen bestemd voor mensen afhankelijk van de bedeling.

 

Op de foto links zien we een huis (plaatselijk ook bekend als "Maagdenklooster") op de hoek Kerkweg-Dijkweg dat  tot 1916 in Oud-Zevenaar als armenhuis heeft gediend. In het armenhuis heeft iedere arme een kamer. In 1924 is het huis verbouwd tot woonhuis. 

Op de achtergrond de Martinuskerk; ook voor de inwoners van Babberik in die tijd de parochiekerk.

1852    In een heel jaar verdient een arbeider in de Liemers ongeveer 300 gulden (135 euro).

1852    De in 1809 door Koning Lodewijk Napoleon verlaagde dijk bij Kamphuizen wordt weer op bandijkhoogte gebracht.
 

1853    Omstreeks deze tijd wordt in Babberich de Dorpsstraat aangelegd.

 
Doorgaande weg Zevenaar - Elten begin 20e eeuw
Rechts is nog net te zien de Babberichse molen (gebouwd 1856 en gesloopt 1927)


1855    De burgemeester van Bergh, ondersteund door inwoners van Babberich, Didam, Herwen en Aerdt, Oud-Zevenaar en Beek, verzoekt de minister van Binnenlandse Zaken om in Babberich een treinstation te realiseren aan de nieuwe spoorlijn Arnhem - Emmerik. Het verzoek wordt in eerste instantie afgewezen. Ruim veertig jaar later op 1 mei 1897 wordt Babberich toch halteplaats voor internationale treinen. Op 22 mei 1932  zou deze halte weer gesloten worden. 

1856    De Rhijnspoorweg, die Arnhem via Utrecht met Amsterdam verbindt, wordt via Zevenaar en Babberich doorgetrokken naar Duitsland. De spoorverbinding geeft een economische impuls aan ondermeer de Liemers. Op 12 februari wordt het traject van de spoorlijn Arnhem - Emmerich feestelijk geopend. Nog hetzelfde jaar is op 17 oktober de aansluiting op de spoorlijn Emmerich - Oberhausen een feit. In de periode 1897 tot 1932 heeft
goedkope horloges voor mannen

cartier automatique
mens stil kigger
hublot classic fusion titanio
breitling ur

horloges RVS,Bvlgari,Chopard Happy Spirit horloges,goedkoop kopieren,imitatie,kopie

2014年7月3日星期四

De Skinny On Thin Watches

De maand januari is door de meest populaire maand in het jaar voor bij een sportschool als veel Amerikanen proberen om de extra kilo's en lichaamsvet ze opgedaan tijdens de Thanksgiving te kerstperiode werpen. Daarnaast januari is ook de grootste maand voor inschrijving in gewichtsverlies programma's in het hele land.
Terwijl het krijgen van slank is erg belangrijk voor veel Amerikanen deze maand, zijn er andere slenderizing keuzes die je kunt ook. Ultra-dunne designer fashion horloges voor mannen en vrouwen zijn erg populair dit seizoen. Ze zijn niet alleen een uitstekende keuze voor de afslanking van je dagelijkse garderobe, maar ook uw pols een rust van chunkier, oversized styles met hun comfortabele, lichtgewicht kenmerken. CABOCHON-402S-03
Slim horloges van Movado, Michael Kors, Swiss Legend, Marc by Marc Jacobs, Seiko, ESQ door Movado, Kenneth Jay Lane, Glam Rock, Cabochon, Skagen, Fendi, Baume & Mercier, Kenneth Cole Reaction, Timex, Tissot, Lacoste en Lucien Piccard zijn momenteel te zien in de Thin Is In: 2014 Style Watch op WorldofWatches.com.
De Cabochon Dame Chic uurwerk voor vrouwen is een uitstekende dunne-horloge keuze. Deze damesmode horloge heeft een slanke vergulde zaak die is 30mm in diameter, 9mm dik en past comfortabel op de meest delicate polsen.
De sierlijke zaak wordt gepresenteerd op een echt blauwe lederen band. Elegant geribbelde kroon bedekt met een blauwe cabochon steen voegt onderscheid. De perfect ronde bezel omcirkelt de zilverachtige witte wijzerplaat met een guilloche centrum, zwart zwaard handen en Romeinse cijfers uur markers. Kenmerken omvatten precieze Zwitsers quartz uurwerk binnen en waterdichtheid tot 50 meter of 165 meter.bekijk meer Horloges nep en Bell & Ross 38mm Model

2013年6月24日星期一

kwaliteit Vacheron Constantin Overseas Dual Time Steel & Titanium

2010 heeft geleid tot een andere titanium en roestvrij staal meesterwerk van de bekende luxe merk Vacheron Constantijn, de Overseas Dual Time horloge. De Overseas collectie is een populaire een voor het merk sinds de lancering van de eerste versie in 1996. Een mooi horloge met veel functionaliteit voor reizigers en verzamelaars, het model biedt twee tijdzones, een dag / nacht indicator, een gangreserve complicatie, en een datumaanduiding. Prijzen voor dit horloge zal naar verwachting ongeveer $ 15.000 - $ 17.000 (USD) als het dit jaar beschikbaar komt later.
De Overseas Dual Time geval is 42 millimeter in diameter vervaardigd in roestvrij staal met een titanium bezel. De push-stuk is beveiligd met een titanium bewaker. De stevige case-back is gestempeld met de "Overseas" medaillon is beveiligd met schroef bevestiging. De superieure case constructie garandeert een indrukwekkende waterbestendigheid die is bij een druk van 15 bar getest, equivalent aan 150 meter. De leisteen-grijze wijzerplaat heeft een ronde satijn-geborstelde afwerking met een geschilderde buitenste minuut cirkel en 12 toegepast uur-markers in 18-karaats goud gemarkeerd met een witte lichtgevende stof. Het horloge wordt geleverd met een met de hand genaaid donkergrijze vierkante schaal alligator lederen band en een extra band in zwart rubber. Het horloge is bevestigd aan uw pols met een dubbele veiligheids triple-blad vouwsluiting in roestvrij staal.
Het horloge wordt aangedreven door de mechanische self-kronkelende beweging kaliber 1222 SC. De beweging wordt beschermd door een anti-magnetisch scherm en meet 4,85 millimeter dik en 26.60 millimeter breed. Het bevat niet minder dan 34 juwelen en beats op een frequentie van 28.800 trillingen / uur. De beweging zorgt voor een gangreserve van ongeveer 40 uur. Het referentienummer voor de Vacheron Constantin Overseas Dual Time Steel & Titanium is 47450/000W-9511. see more horloges Bell & Ross 42mm Model and horloges Omega Speedmaster
主页


EDC By Esprit donkergroene winterjas Evening 097CC2G002

€129,99

Donkergroene winterjas Evening 097CC2G002 van EDC By Esprit. De jas is een lang model, heeft een capuchon en sluit middels een rits en drukknopen. Deze jas van EDC By Esprit is afgewerkt met twee ritszakken en twee steekzakken op de voorkant.